Ruru Kshetra / Ridi
Gulmi, Palpa & Syangja Border, Lumbini / Gandaki Province

- Presiding deity
- God Vishnu
- District
- Gulmi, Palpa
- Best time to visit
- January,November
- Known for
- Ruru Kshetra, Hrishikesh Temple
It is a common belief that the river is named Gandaki because the sage Gandak performed penance here, and Kaligandaki because it is black in color. According to the Varaha Purana, in ancient times, a Brahmin named Devadatta from the Bhrigu lineage came to the banks of the Gandaki and began severe penance. As his penance shook the throne of Indra, Indra sent the nymph Pramlocha to disrupt his penance. A daughter was born to the sage and the nymph Pramlocha. The sage returned to his meditation and attained Shiva-tattva (the essence of Shiva). The nymph also returned to heaven, leaving the girl behind. The girl was raised by a deer named Ruru, who fed her milk. Therefore, the girl was named Ruru. The girl Ruru also began to perform penance. Pleased by her penance, Lord Vishnu appeared and asked her to choose a boon. The girl said, "May you always remain in this place in the form of the four-armed Vishnu." As long as Ruru was alive, the Lord granted darshan in that very form of Vishnu. After Ruru left her body, the four-armed Vishnu remained hidden inside the Kaligandaki river in the form of a sacred stone (Shila).
रुरु क्षेत्र
नेपालीमा
गुल्मी, पाल्पा र स्याङ्जाको मिलनबिन्दु (रिडी), लुम्बिनी / गण्डकी प्रदेश · भगवान् विष्णु · जनवरी,नोभेम्बर
गण्डक ऋषिले तपस्या गरेकाले गण्डकी र कालो वर्णकी भएकाले कालीगण्डकी भनिएको जनधारणा छ । बराह पुराणअनुसार परापूर्वकालमा भृगुवंशका देवदत्त नामका ब्राह्मण गण्डकी किनारमा आई कठोर तपस्या गर्न थाले । उनको तपस्याले इन्द्रासन डगमगाएपछि इन्द्रले उनको तपस्यामा विघ्न पार्न अप्सरा प्रम्लोचालाई पठाए । उनै ऋषि र अप्सरा प्रम्लोचाबाट कन्या जन्मिइन् । ऋषि पुनः ध्यानमै फर्किएर शिवतत्त्व प्राप्त गरे । अप्सरा पनि कन्यालाई छाडेर स्वर्ग फर्किइन् । ती कन्यालाई रुरु नामको मृगले दूध पिलाएर हुर्कायो । त्यसैले ती बालिकाको नाम रुरु रहन गयो । ती रुरु कन्याले पनि तपस्या गर्न थालिन्, तपस्याबाट भगवान विष्णु प्रकट भएर वर माग भने । कन्याले भनिन्- 'तपाईं चतुर्बाहुस्वरूप विष्णुका रूपमा सधैं यस ठाउँमा विराजमान रहनुहोस् ।' रुरु जीवित छउन्जेल भगवान्ले त्यही विष्णु रूपमा दर्शन दिनुभयो । रुरुको देह त्यागपछि चतुर्बाहु विष्णुशिला रूपमा कालीगण्डकीभित्र गुप्त रूपमा रहनुभयो । मणिमुकुन्दसेनले सपनामा देखी पृथ्वीको गर्भमा रहेको…
रुरु क्षेत्र
हिन्दी में
गुल्मी, पाल्पा र स्याङ्जाको मिलनबिन्दु (रिडी), लुम्बिनी / गण्डकी प्रदेश · भगवान् विष्णु · जनवरी,नोभेम्बर
ऐसी जनधारणा है कि गण्डक ऋषि द्वारा तपस्या किए जाने के कारण इस नदी को गण्डकी रूर इसके काले रंग के कारण कालीगण्डकी कहा गया। बराह पुराण के अनुसार प्राचीन काल में भृगुवंश के देवदत्त नामक ब्राह्मण गण्डकी के किनारे आए और कठोर तपस्या करने लगे। उनकी तपस्या से इन्द्रासन डगमगाने लगा, जिसके बाद इन्द्र ने उनकी तपस्या में विघ्न डालने के लिए अप्सरा प्रम्लोचा को भेजा। उन्हीं ऋषि और अप्सरा प्रम्लोचा से एक कन्या का जन्म हुआ। ऋषि पुनः ध्यान में लीन हो गए और शिवतत्त्व प्राप्त किया। अप्सरा भी कन्या को छोड़कर स्वर्ग लौट गई। उस कन्या को रुरु नाम के एक हिरण ने अपना दूध पिलाकर पाला। इसलिए उस बालिका का नाम रुरु पड़ा। उस रुरु कन्या ने भी तपस्या करना शुरू किया, जिससे प्रसन्न होकर भगवान विष्णु प्रकट हुए और वरदान मांगने को कहा। कन्या ने कहा- 'आप चतुर्बाहु (चार भुजाओं वाले) विष्णु के रूप में सदैव इस स्थान पर विराजमान रहें।' जब तक रुरु जीवित रही, भगवान ने उसे उसी विष्णु रूप में दर्शन दिए। रुरु के देह त्याग के बाद…