Devghat Dham
Chitwan, Tanahun & Nawalpur Confluence, Gandaki / Bagmati Province

- Presiding deity
- God Shiva
- District
- Chitwan, Tanahun & Nawalpur Confluence
- Best time to visit
- January
- Known for
- Devghat Dham, River Confluence, Harihar Kshetra, Shaligram River, Makar Mela, Ash Immersion, Aadi Prayag
Devghat Dham is the sacred place where both Hari (Vishnu) and Hara (Shiva) are worshipped together at the same spot. Since Lord Vishnu manifested in the form of Shaligram stones on the banks of the Kali Gandaki, this region is considered exceptionally holy. The confluence of the Trishuli and Gandaki rivers is called Devdaha. Legend has it that during the grand sacrifice (Yajna) performed by the demon king Bali, Lord Vamana—who manifested as the son of Sage Kashyapa and Aditi—stepped on the earth while measuring three paces of land, creating a depression that formed a lake. This lake came to be known as Devdaha. Bathing and performing ancestral rites (Shraddha) hold great importance here. It is said that Sage Vashistha imparted the teachings of Yoga Vashistha to Lord Rama here. King Mani Mukunda Sen also performed penance and spent his final days here. Devghat is described in the Puranas as Harihar Kshetra, Adi Prayag, Devat, Dhyaughat, and the "shrine of all shrines." In ancient times, gods and goddesses from heaven would descend here to bathe, which is why it was named Devghat.
देवघाटधाम
नेपालीमा
चितवन, तनहुँ र नवलपुरको सङ्गम, गण्डकी / बागमती प्रदेश · भगवान शिव · जनवरी
हरि र हरलाई नै एकै ठाउँमा पूजा गरिने स्थान देवघाटधाम हो । कालीगण्डकीको तटमा भगवान् विष्णु शालिग्राम शिलाका रूपमा अवतरण हुनुभएको हुँदा यो क्षेत्र ज्यादै पवित्र मानिन्छ । त्रिशूली र गण्डकीको सङ्गमलाई देवदह भनिन्छ । दानवराज बलिद्वारा विराट् यज्ञ भएका बखत कश्यप ऋषि र अदितीका पुत्रका रूपमा अवतार लिनुभएका वामन भगवान्ले तीन पाउ जमिन नाप्ने क्रममा पृथ्वीमा टेक्दा जमिन धसिन गई खाडल परी तलाउ बन्यो । यसै तलाउलाई देवदह भनिन थालियो । यहाँ नुहाउने र श्राद्धकर्मको महत्त्व छ । वशिष्ठले रामलाई योगवाशिष्ठको शिक्षा यही दिएका थिए भनिन्छ । मणिमुकुन्दसेनले यहीं तपस्या गरी जीवन विसर्जन गरे । देवघाटलाई हरिहर क्षेत्र, आदिप्रयाग, देवाट, ध्यौघाट, तीर्थको पनि तीर्थ भनेर पुराणहरूमा वर्णन गरिएको छ । पहिले स्वर्गबाट देवीदेवता आएर यहाँ स्नान गर्थे । त्यसैले यसको नाम देवघाट रहन गएको हो । यस पवित्र तीर्थस्थलमा स्नान गर्नाले समस्त पापबाट मुक्ति मिल्छ, यहाँ प्राणत्याग गर्नाले कैवल्य मुक्ति मिल्छ भनी नेपाल महात्म्यमा…
देवघाटधाम
हिन्दी में
चितवन, तनहुँ र नवलपुरको सङ्गम, गण्डकी / बागमती प्रदेश · भगवान शिव · जनवरी
देवघाटधाम वह स्थान है जहाँ हरि (विष्णु) और हर (शिव) दोनों की एक ही स्थान पर पूजा की जाती है। कालीगण्डकी के तट पर भगवान विष्णु के शालिग्राम शिला के रूप में अवतरित होने के कारण यह क्षेत्र अत्यधिक पवित्र माना जाता है। त्रिशूली और गण्डकी के संगम को 'देवदह' कहा जाता है। मान्यता है कि दानवराज बलि द्वारा आयोजित विराट यज्ञ के समय कश्यप ऋषि और अदिति के पुत्र के रूप में अवतार लेने वाले भगवान वामन ने जब तीन पग भूमि नापने के क्रम में पृथ्वी पर पैर रखा, तो भूमि धंस गई और वहाँ एक गड्ढा बनकर तालाब बन गया। इसी तालाब को देवदह कहा जाने लगा। यहाँ स्नान और श्राद्धकर्म का विशेष महत्व है। कहा जाता है कि गुरु वशिष्ठ ने श्रीराम को 'योगवाशिष्ठ' की शिक्षा यहीं दी थी। राजा मणिमुकुन्द सेन ने यहीं तपस्या की और अपने जीवन का विसर्जन किया। पुराणों में देवघाट को हरिहर क्षेत्र, आदिप्रयाग, देवाट, ध्यौघाट और 'तीर्थों का तीर्थ' कहकर वर्णित किया गया है। मान्यता है कि पहले स्वर्ग से देवी-देवता आकर यहाँ स्नान करते थे, इसलिए…