Halesi Mahadev
Khotang, Koshi Province

- Presiding deity
- God Shiva
- District
- Khotang
- Best time to visit
- September - March
- Known for
- Natural Cave, Shiva Temple, Khotang, Kirat Heritage, Buddhist Pilgrimage, Maratika Cave, Halesi Mahadev
Halesi Mahadev, located in Khotang, is a shared sacred site for Hindus, Buddhists, and Kirat followers. Halesi Mahadev is worshiped as Haleshwar Mahadev, recognized as the Pashupatinath of the East. According to mythological stories, Bhasmasura, who had received a boon from Mahadev himself, attempted to place his hand on Mahadev's own head, causing a terrified Mahadev to hide here. Later, Lord Vishnu assumed the form of Mohini, enchanted Bhasmasura with a dance, and destroyed him, an event connected to these caves. The stone located near the Basaha (Nandi) outside the cave is called Bhasmasura's skull. It is believed that Mahadev split the mountain to enter inside out of fear of Bhasmasura, leaving Basaha (the bull) on guard at the gate saying, 'Blow the shankar if Bhasmasura comes', which is why this place is called Basaha Cave. When Bhasmasura arrived chasing Mahadev, Nandi/Basaha blew the shankar to inform him, after which Mahadev split the mountain and fled. Marks of footsteps and hands left by Mahadev while fleeing are present on the walls. Water slowly drips from two rock formations shaped like cow udders on the wall. No water seepage is visible anywhere else.
हलेसी महादेव
नेपालीमा
खोटाङ, कोशी प्रदेश · भगवान शिव · सेप्टेम्बर - मार्च
खोटाङमा अवस्थित हलेसी महादेव हिन्दू, बौद्ध र किराँत धर्मावलम्बीको साझा पवित्र स्थल हो । हलेसी महादेवलाई पूर्वको पशुपतिनाथ हलेश्वर महादेवका रूपमा पूजाआराधना गर्ने गरिएको छ । पौराणिक कथाअनुसार आफैले वरदान दिएको भस्मासुरले आफ्नै शिरमा हात राख्न आएपछि डराएर महादेव यहाँ लुकेको र पछि भगवान् विष्णुले मोहिनी रूप लिई भस्मासुरलाई नृत्यमा मुग्ध पारेर वध गरेको प्रसङ्गसँग यहाँका गुफाहरू जोडिएको छ । गुफाबाहिर भएको बसाहानजिकै भएको ढुङ्गालाई भस्मासुरको खप्पर भनिन्छ । महादेवले पहाड फोडी भस्मासुरको डरले मित्र पस्दा 'भस्मासुर आयो भने शङ्ख बजाउनू' भनी गेटमा बसाहा (साँढे) लाई पालो राखेर गएकाले यस ठाउँलाई बसाहा गुफा भनिएको हो । भस्मासुरले महादेवलाई पछ्याउँदै आएको कुराको जानकारी नन्दी/बसाहाले शङ्ख बजाइदिएपछि महादेव पहाड फोरी भाग्दा यस्तो भएको हो । भित्तामा महादेव भाग्दा परेका पाइला, हात आदिका चिह्न छन् । भित्तामा दुई ठाउँमा गाईको थुन आकारको शिलाबाट बिस्तारै तपतप पानी चुहिन्छ । अन्य कतै पानी रसाएको देखिँदैन ।…
हलेसी महादेव
हिन्दी में
खोटाङ, कोशी प्रदेश · भगवान शिव · सेप्टेम्बर - मार्च
खोटांग में स्थित हलेसी महादेव हिंदू, बौद्ध और किरांत धर्मावलंबियों का एक साझा पवित्र स्थल है। हलेसी महादेव को 'पूर्व का पशुपतिनाथ' मानकर हलेश्वर महादेव के रूप में उनकी पूजा-आराधना की जाती है। पौराणिक कथा के अनुसार, स्वयं से वरदान प्राप्त भस्मासुर जब महादेव के ही सिर पर हाथ रखने के लिए आगे बढ़ा, तो भयभीत होकर महादेव इसी गुफा में छिप गए थे और बाद में भगवान विष्णु ने मोहिनी रूप धारण कर भस्मासुर को नृत्य में मुग्ध करके उसका वध किया था। गुफा के बाहर स्थित बसाहा (नंदी) के पास के पत्थर को भस्मासुर की खोपड़ी (खप्पर) कहा जाता है। माना जाता है कि महादेव ने पहाड़ को फाड़कर भस्मासुर के डर से भीतर प्रवेश करते समय द्वार पर बसाहा (साँड) को पहरे पर रखा था और कहा था कि 'यदि भस्मासुर आए तो शंख बजा देना', इसीलिए इस स्थान को बसाहा गुफा कहा गया है। जब भस्मासुर महादेव का पीछा करते हुए आया, तो नंदी/बसाहा ने शंख बजाकर सूचित किया, जिसके बाद महादेव पहाड़ फाड़कर भागे थे। गुफा की दीवारों पर महादेव के भागते समय के…