Pashupatinath Temple

Kathmandu, Bagmati Province

Pashupatinath Temple, Kathmandu, Bagmati Province
Presiding deity
God Shiva
District
Kathmandu
Best time to visit
September - March
Known for
Shiva Temple, Kathmandu, UNESCO Heritage, Holy Bagmati River, Pilgrimage, Mukti Kshetra, pashupatinath temple, pashupatinath mandir

The temple of Pashupati, located in the Pashupat area of Kathmandu, is believed to be more than two thousand years old. A inscription of Jayadev II dating back to 780 BS (723 AD) found at Pashupati mentions that Sushuptadev constructed the Pashupati temple 39 generations before King Namdev. The reconstruction of the current temple is believed to have been done in the seventeenth century (1692 AD) by Bhupatindra Mulla and Siddhilakshmi. Erotic postures (Ratimudra) are carved on the wooden struts of the Pashupatinath temple. These erotic postures were commissioned by King Jaya Mulla in 1682 BS. It is mentioned in the Gopal Vanshvali that the light (Jyoti) of Pashupatinath was found upon digging at that spot. Pashupati is mentioned in scriptures such as the Skanda Purana, Shiva Purana, and Varaha Purana. It is not known exactly how old the temple of Pashupati is. Shiv is the ancestral deity of the Kirants, the oldest tribe of Nepal. It is mentioned in the Mahabharata that Nepal is a Shaiva land.

पशुपतिनाथ मन्दिर

नेपालीमा

काठमाडौं, बागमती प्रदेश · भगवान शिव · सेप्टेम्बर - मार्च

काठमाडौँको पाशुपत क्षेत्रमा रहेको पशुपतिको मन्दिर दुई हजार वर्षभन्दा पुरानो मानिन्छ । पशुपतिमा रहेको जयदेव द्वितीयको विसं ७८० को शिलापत्रमा नामदेव राजाभन्दा ३९ पुस्ता अगाडि सुषुप्तदेवले पशुपति मन्दिर निर्माण गरेको उल्लेख छ । हालको मन्दिरको पुनर्निर्माण सत्रौं शताब्दी (ईसं १६९२) मा भूपतीन्द्र मल्ल र सिद्धिलक्ष्मीले गरेको मानिन्छ । पशुपतिनाथको मन्दिरमा काठको टुडालमा रतिमुद्रा कुँदिएको छ । यो रतिमुद्राको निर्माण १६८२ मा राजा जय मल्लले गराएका हुन् । त्यस ठाउँमा खनेर हेर्दा पशुपतिनाथको ज्योति फेला परेको कुरा गोपाल वंशावलीमा उल्लेख छ । पशुपतिबारे स्कन्दपुराण, शिवपुराण, बराहपुराणलगायत शास्त्रमा उल्लेख छ । पशुपतिको मन्दिर कति पुरानो हो भन्ने यकिन हुन सकेको छैन । नेपालको सबैभन्दा पुरानो जनजाति किराँतका कुलदेवता शिव हुन् । महाभारतमा नेपाल शैवभूमि भन्ने उल्लेख छ । युगौँअघि श्लेषमान्तक वनमा ब्रह्मीनामको कैली गाईले वाग्मती किनारमा गएर दूध बगाएको र प्रचलित कालको श्लेष्मान्तक वन नै हालको काठमाडौँको…

पशुपतिनाथ मन्दिर

हिन्दी में

काठमाडौं, बागमती प्रदेश · भगवान शिव · सितंबर - मार्च

काठमांडू के पाशुपत क्षेत्र में स्थित पशुपतिनाथ का मंदिर दो हजार वर्ष से अधिक पुराना माना जाता है। पशुपति में मिले राजा जयदेव द्वितीय के संवत ७८० BS (७२३ AD) के शिलालेख के अनुसार, राजा नामदेव से ३९ पीढ़ी पहले सुषुप्तदेव ने पशुपति मंदिर का निर्माण कराया था। वर्तमान मंदिर का पुनर्निर्माण १७वीं शताब्दी (सन् १६९२) में राजा भूपतीन्द्र मल्ल और सिद्धिलक्ष्मी द्वारा कराया गया माना जाता है। मंदिर के लकड़ी के टुडालों (नक्काशीदार खंभों) पर रतिमुद्रा (कामुक कला) उकेरी गई है, जिसे १६८२ BS में राजा जय मल्ल ने बनवाया था। गोपाल वंशावली में उल्लेख है कि उस स्थान पर खुदाई करने पर पशुपतिनाथ की ज्योति मिली थी। स्कंदपुराण, शिवपुराण, वराहपुराण आदि शास्त्रों में पशुपतिनाथ की महिमा का वर्णन है। नेपाल की सबसे प्राचीन जनजाति किरांत के कुलदेवता शिव ही हैं। महाभारत में भी नेपाल को शैवभूमि कहा गया है। पौराणिक कथा के अनुसार, प्राचीन काल में श्लेष्मान्तक वन (जो वर्तमान पशुपति क्षेत्र है) में 'ब्रह्मी' नाम की एक गाय…

Related temples

More temples in Nepal